stories

Geschiedenislessen

Kanchanaburi. Tsja, wat zal ik ervan zeggen... Kanchanaburi is de plaats waar de beroemde Brug over de rivier Kwai wordt gesitueerd. Hier aangekomen, kwam ik er echter achter dat historici het niet geheel eens zijn over de precieze lokatie van de brug. De brug is zo beroemd geworden naar aanleiding van een roman van een of andere fransoos en de roman is later verfilmd met allerlei evenzo beroemde mensen in de hoofdrollen. Er heeft zich hier vroeger wel een boel afgespeeld.

In de tweede wereldoorlog hadden de Japanners een extra aanvoerroute naar Burma (nu Myanmar) nodig, naast de weg over zee die te veel tijd kostte. Daarom werd besloten tot de aanleg van een spoorlijn tussen Thailand en Burma. Tegen alle internationale verdragen in, zette Japan voor de bouw van de spoorlijn 60.000 zogenaamde Prisoners of War (POWs) in en naar schatting zo'n 300.000 goedkope (lees slaaf) arbeiders uit Thailand en omstreken. Het hoofdkamp van de POWs die aan de lijn werkten, was gelegen hier in Kanchanaburi.

Het toerisme in dit stadje draait om deze historische sites. Gisteren heb ik fietsen gehuurd samen met het Belgische meisje dat ik in de trein had ontmoet en waarmee ik een kamer heb gedeeld de afgelopen twee dagen. We zijn begonnen in het JEATH museum, waarbij de letters staan voor de nationaliteiten die aan de spoorweg hebben gewerkt (Japan, Engeland, Australië/Amerika, Thailand en Holland). In een replica van een barak uit die tijd zijn allerlei foto's en krantenartikelen (veel in het Nederlands!) te zien. Het museum is een beetje knullig opgesteld, maar wel erg indrukwekkend. Vooral omdat we zo weinig weten over de oorlog in Azië. Daarna hebben een bezoek gebracht aan het kerkhof, waar naast Australiërs en Engelsen zo'n 3.000 Nederlanders begraven liggen. Als je langs de stenen loopt en de leeftijden ziet (21, 23, 26) schiet je echt wel even vol. Oh ja, ik hoorde dat het bij jullie 22 graden was, doe maar gaaf. Hier is het met gemak 40 graden en als je dan in de brandende zon loopt en bedenkt dat jongens, nog jonger dan ik, hier 16 tot 18 uur per dag stonden te werken met slechts een halve liter water per dag tot hun beschikking, dan klaag je dus nooit meer over hitte.

's Middags was het tijd voor wat onverwachte frivoliteit. Een geldruikende Thaise familie heeft een soort museum gecreeerd waarbij levensgrote poppen en andere handarbeidwerkjes de omstandigheden van de oorlog beeldend moeten laten zien. Dit alles voorzien van de meest grappige en historisch onjuiste teksten ('the city of Hiroshima was destroyed in a jiffy', 'bombs on Amsterdam caused loads of damage'). Tussen de foto's van Churchill en Hitler hangen tekeningen van Hannibal die de Alpen oversteekt... Hilariteit alom dus. Over de Kwai-rivier staat een stalen brug, maar naar alle waarschijnlijkheid heeft die niets te maken met de 'originele' brug. Toen we daar 's middags een kijkje gingen nemen, was het er afgeladen met Japanners. Niet meteen degenen die je graag wilt zien als je opa hier is omgekomen door hun toedoen.

Vandaag een toer geboekt om naar de zogenaamde Hell Fire Pass te gaan. Dit is een uitgehouwen stuk berg, waar de POWs maanden hebben gewerkt met handwerktuigen om een pas te maken waar de trein doorheen zou kunnen. Hier voel je echt dat je op historische grond loopt. Ik heb het pad gelopen dat de meeste POWs iedere dag moesten afleggen; dit pad is nu een betonnen trap, toen moest je door de jungle op blote voeten. Nota bene, er zitten hier de omgeving een boel giftige duizendpoten en schorpioenen, niet te vergeten slangen (zagen vandaag een giftige, een van de jongens ging er bijna op staan - paniek!) Bij de pas is een museum ingericht dat door de Australische overheid wordt gesubsidieerd. Dit museum is bij uitstek het beste, zulke dingen moet je niet aan Thai overlaten, die willen alleen maar geldverdienen. Over de Thai lees je trouwens bijna niets waardoor je vergeet dat zij samenwerkten met de Japanners.

Vanmiddag ook nog een stukje over het spoor gereden. De oorspronkelijke Death Railway is in 1943 in gebruik gegaan, maar aan het einde van de oorlog platgebombardeerd door de geallieerden. De Thaise overheid heeft een stuk 'gerestaureerd' en ook dit was weer erg indrukwekkend. Verder ook nog een tijger geaaid, maar dat is meer iets om een keer als persoonlijke anekdote op tafel te gooien dus die bewaar ik voor later (ooh! spannend hè?)

Voor nu is het even uitrusten, want na hangen op het strand was dit een boel activiteit en een boel avontuur. Meer volgt later!